تبلیغات
احکام و برکات نماز - فصل پنجم : اقتصاد خانواده
Get Adobe Flash player
خبرنامه
دانلود ها
کانال آپارات احکام و برکات نماز
احادیث احکام و برکات نماز
فصل پنجم : اقتصاد خانواده

یك . نفقه ((مخارج زن ))

اء. تعریف نفقه

1. زنى كه عقد دائمى شده نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود، و باید خود را براى هر لذتى كه او مى خواهد تسلیم نماید، و بدون عذر شرعى از نزدیكى كردن او جلوگیرى نكند.
و اگر در اینها از شوهر اطاعت كند، تهیه غذا و لباس و منزل او و لوازم دیگرى كه در كتب ذكر شده بر شوهر واجب است ، و اگر تهیه نكند چه توانایى داشته باشد یا نداشته باشد، مدیون زن است .
2. اگرزن در كارهایى كه در مساله پیش گفته شد اطاعت شوهر را نكند گناهكار است ، و حق غذا و لباس و منزل و همخوابى ندارد، ولى مَهر او از بین نمى رود.
3. مرد حق ندارد زن خود را به خدمت خانه مجبور كند.
4. مخارج سفر زن اگر بیشتر از مخارج وطن باشد با شوهر نیست ، ولى اگر شوهر مایل باشد كه زن را سفر ببرد باید خرج سفر او را بدهد.
5. زنى كه از شوهر اطاعت مى كند اگر مطالبه خرجى كند و شوهر ندهد مى تواند جهت الزام شوهر بر پرداخت نفقه به حاكم شرع و اگر ممكن نباشد به عدول مؤ منین ، و اگر آن هم ممكن نباشد، به فساق مؤ منین مراجعه نماید.

فیلم:احکام امر به معروف و نهی از منکر

 

شکلک های محدثه
استفتا
تاءمین معاش پدر و مادر
O در چه صورت تاءمین معاش پدر و مادر بر فرزند واجب است و اطاعت از آنها تا چه حدى لازم است ؟
باسمه تعالى ؛ اگر پدر و مادر نتوانند معاش خود را تاءمین كنند بر فرزند واجب است نفقه آنها را بدهد. و لازم است اولاد كارى كه موجب اذیت والدین باشد انجام ندهد و بهتر است به صلاح اندیشى هاى آنان احترام بگذارند.
سه . هدیه دادن به خویشاوندان
1. هدیه دادن به خویشاوندان مستحب است . آنان كسانى هستند كه خداوند بزرگ دستور اكید به رابطه با آنان را داده و نهى شدید از قطع رابطه با آنان را كرده است ... و شایسته تر به این كار پدر و مادر هستند كه خداوند بزرگ دستور نیكى به آنان را داده است ... و از همه سزاوارتر مادر است كه نیكى به او و رابطه با وى بیشتر از پدر تاكید شده است ... .
2. برترى دادن برخى فرزندان بر برخى دیگر در هدیه دادن جایز است ، ولى كراهت دارد. و چه بسا اگر موجب فتنه انگیزى و دشمنى و كینه مفسده آور باشد حرام شود، همان گونه ممكن است اگر مفسده اى نداشته و براى برخى فرزندان خصوصیتى باشد كه رعایت آن اولویت دارد، این برترى دادن چه بسا ترجیح داشته باشد.
چهار. احكام خمس
اء. تعریف خمس
پرداخت 5/1 دارایى را پس از یك سال از خمسى و با توجه به موارد و شرایط كه در شرع مقدس اسلام مشخص شده است ، خمس ‍ مى نامند.
ب . زمان وجوب خمس
1. O خمس از چه موقعى بر انسان واجب مى شود؟
باسمه تعالى ؛ مكلف از موقعى كه شروع به پیدا كردن درآمد مى كند تا سر سال اگر از درآمد چیزى باقى ماند، خمس دارد.
2. O سن دختران و پسرانى كه خمس و زكات به آنها واجب مى شود چند سال باید باشد؟
باسمه تعالى ؛ همان سن بلوغ ایشان است .
3. O كسى كه تاكنون اصلا خمس نداده ، براى دادن خمس چگونه باید عمل كند؟ آیا خمس تمام وسایل و لوازم ضرورى ((مثل موتور، ماشین ، یخچال ، خانه و غیره )) را نیز باید بدهد؟ و اگر بدهد همان قیمت خرید را بدهد یا خمس قیمت فعلى را؟
باسمه تعالى ؛ به قیمت فعلى باید خمس بدهد، و براى تصفیه حساب ، مصالحه لازم است كه باید به یكى از وكلاى مسلم الوكاله اینجانب مراجعه نماید.
یادسپارى
O اگر بچه صغیر سرمایه اى داشته باشد و از آن منافعى به دست آید، بنابر احتیاط واجب بعد از آنكه بالغ شد، باید خمس آن را بدهد.
ج . موارد وجوب خمس
در هفت چیز خمس واجب مى شود:
اول : منفعت كسب .
دوم : معدن .
سوم : گنج .
چهارم : مال حرال مخلوط به حرام .
پنجم : جواهرى كه به واسطه غواصى یعنى فرو رفتن در دریا به دست مى آید.
ششم : غنیمت جنگ .
هفتم : زمینى كه كافر ذمى از مسلمان بخرد... .
خمس درآمد و منفعت كسب
1. هرگاه انسان از تجارت یا صنعت یا كسبهاى دیگر مالى به دست آورد، اگر چه مثلا نماز و روزه میتى را به جا آورد و از اجرت آن ، مالى تهیه كند، چنانچه از مخارج سال خود او و عیالاتش زیاد بیاید، باید خمس یعنى پنج یك آن را به دستورى كه بعدا گفته مى شود بدهد.
2. كسى كه دیگرى مخارج او را مى دهد، باید خمس تمام مالى را كه به دست مى آورد بدهد.
ولى اگر مقدراى از آن را خرج زیارت و مانند آن كرده باشد، فقط باید خمس ‍ باقیمانده را بدهد.
3. اگر از منفعت كسب آذوقه اى كه براى مصرف سالش خریده در آخر سال زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهد.
و چنانچه بخواهد قیمت آن را بدهد در صورتى كه قیمتش از وقتى كه خریده زیاد شده باشد، باید قیمت آخر سال را حساب كند.
4. اگر از منفعت كسب پیش از دادن خمس اثاثیه اى براى منزل بخرد، چنانچه در بین سال احتیاجش از آن برطرف شود، واجب است كه خمس ‍ آن را بدهد. و همچنین است زیورآلات زنانه اگر در بین سال وقت زینت كردن زنها به آنها بگذرد.
5. O اگر شخصى براى رفت و آمد خود وسیله نقلیه اى بخرد، آیا لازم است خمس آن را بدهد، یا از مخارج سالیانه محسوب مى شود؟
باسمه تعالى ؛ اگر در زندگى احتیاج به آن دارد و فقط براى كار و كسبش ‍ نیست خمس ندارد.
6. O آیا كسى كه از درآمد كارش از قبیل ماشین سوارى ، یخچال ، تلویزیون یا لوازم زندگى دیگر كه در این زمان مورد استفاده قرار مى گیرد تهیه كند، خمس اینها چگونه مى باشد؟
باسمه تعالى ؛ اگر از درآمد بین سال تهیه كرده خمس ندارد، مگر آنكه در زندگى احتیاج به آن نداشته باشد و از شؤ ون او نباشد.
7. O به مواد غذایى روزانه كه به صورت عادى و اندك در منزل وجود دارد مانند برنج و روغن و حبوبات و امثالهم نیز خمس تعلق مى گیرد یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ اگر سر سال زیاد بیاید باید خمس آن را بدهند.
8. O كسى براى مصارف عروسى پسرش ((پول )) تهیه كرده و قبل از تكمیل مراسم ، سال به سر رسیده است ، آیا خمس به این ((پول )) تعلق مى گیرد یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ در فرض مرقوم مبلغ پس انداز شده از درآمد كسب خمس  دارد.
9. O به پولى كه انسان براى ازدواج یا تحصیل كنار مى گذارد، آیا خمس ‍ تعلق مى گیرد یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ اگر از درآمد كسب باشد و سال بر آن بگذرد خمس ‍ دارد.
10. زنى كه در خانه شوهرش به كسب و كارى مشغول است و شوهرش ‍ توانایى پرداخت هزینه هاى زندگى را دارد، بر زن واجب است كه بدون كم كردن هزینه ها خمس درآمد خود را بپردازد، زیرا هزینه هاى زندگى بر عهده شوهر است ، مگر این كه شوهر توانایى پرداخت هزینه هاى زندگى را نداشته باشد.
11. O خانمى كه نان و خوراك و وسایل زندگى اش را شوهرش تاءمین مى كند و خود نیز كار كند و پولش را فرش و وسایل مورد نیاز زندگى تهیه كند، آیا خمس به او تعلق مى گیرد یا نه ؟
باسمه تعالى ؛ اگر بین سال صرف در مؤ ونه نموده خمس ‍ ندارد.
12. O زن و شوهرى هر دو كار مى كنند و درآمد دارند، آیا به پول زن هم خمس تعلق مى گیرد؟
باسمه تعالى ؛ در زاید بر آنچه در بین سال خرج زندگى كرده خمس واجب است .
13. O زنى كه همه حقوق خود یا مقدارى از آن را براى خرج زندگى در اختیار شوهر قرار مى دهد، آیا باید خمس همه حقوق را بدهد یا خمس ‍ باقیمانده را؟
باسمه تعالى ؛ هر مقدار از حقوق هر یك از زن و شوهر از مخارج سال زیاد بیاید صاحب حقوق مالك آن است و باید خمس آن را بپردازد، و چنانچه زن به شوهر بخشیده است و چیزى از آنچه بخشیده شده زیاد بیاید خمس ‍ ندارد.
خمس مالحلال مخلوط به حرام
1. O اینجانب معتقد و مقید به اجراى دستورات اسلام هستم ، متاسفانه پدر و مادرم تقید كامل به مسائل اسلامى ندارند و از چیزهاى حرام پرهیز نمى كنند، به همین جهت خمس نمى دهند. و از طرفى من به منزل آنها رفت و آمد دارم و احیانا چیزى مى گیرم یا مى خورم یا آنها هدیه اى خوراكى یا غیره به من مى دهند. با توجه به این كه خمس نمى دهند، غذا خوردن در خانه آنها یا قبول هدیه براى من صحیح است و مى توانم تصرف نمایم یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ اگر یقین ندارید كه آنچه مورد تصرف شماست در خانه آنها یا به شما مى دهند مال حرام باشد، مى توانید تصرف كنید.
2. O از آنجا كه در خانواده اى زندگى مى كنم كه از مال حلال مخلوط به حرام زندگیمان مى چرخد و سرپرست خانواده هم نمى خواهد مال حلال مخلوط به حرام را جدا كند و خمس هم نمى دهد و من هم هیچ كارى نمى توانم بكنم ، تكلیف پولى كه مى گیرم و لباسهاى مورد استفاده و اشیاء و غذاهایى كه مى خورم و مكان نمازم چیست ؟
باسمه تعالى ؛ اگر یقین دارید اموالى كه تحت تصرف شما قرار مى گیرد از مال حرام است یا با مال حرام تهیه شده تصرف جایز نیست ، مگر آنكه با اجازه حاكم شرع مال حرام یا مقدار خمس مال را جدا كنید.
3. O خانمى با دو فرزند خود زندگى مى كند و خرج معاش خود را از راه سرمایه اى كه دارد به دست مى آورد، اگر این سرمایه را به كسى كه خمس ‍ مالش را نمى دهد داده باشد تا براى او كار كند، وضع پولى كه از این راه به دست مى آید چیست ؟
باسمه تعالى ؛ اگر با پول غیر مخمّس مخلوط نشده باشد مانع ندارد و الا باید از حاكم شرع اجازه بگیرد.
4. O شخصى با اطلاع به این كه پدرش خمس مال خود را نمى پردازد و تا به حال نپرداخته است ، آیا با وجود این كه داراى ثروت و درآمد كافى است مى تواند از آن پول جهت تاءمین مایحتاج خود بگیرد؟ مثلا خرید خانه ، ازدواج ، خرج روزمره ، خرج تحصیلى ؟ حكم كسى كه تا به حال از این پول استفاده مى كرده و نمى داند كه چه مقدار استفاده كرده چیست ؟ و در صورتى كه خودش هیچ درآمدى نداشته باشد چطور؟
باسمه تعالى ؛ اگر یقین دارد كه در آنچه تصرف كرده یا مى كند خمس هست ، باید به حاكم شرع مراجعه و استجازه كند.
د. موارد واجب نبودن خمس
در مواردى پرداخت خمس واجب نیست . برخى از آنها عبارتند از:
1. بخشش و هدیه
1. اگر از غیر كسب ، مالى به دست آورد مثلا چیزى به او ببخشند واجب نیست خمس آن را بدهد.
2. اگر چیزى را كه خمس آن داده نشده  به كسى ببخشند، پنج یك آن چیز مال او نمى شود.
3. O طلایى كه زن به صورت بخشش دریافت كرده ، البته نه از شوهر بلكه از مادر با خواهرش ، آیا این طلا خمس دارد؟
باسمه تعالى ؛ بخشش ، خمس ندارد.
4. O پسرى كه هنوز ازدواج نكرده است ، پدر پولى یا زمینى یا اشیایى به پسر مى بخشد كه ازدواج كند، این اشیا كه بخشیده شده است خمس دارد یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ بخشش ، خمس ندارد.
5. O پدرم مبلغ 200 هزار تومان و یك مغازه به من بخشید و چون قبل از رسیدن آخر سالش بود باید من خمس مبلغ مذكور و خمس سرقفلى مغازه را بدهم یا نه ؟ ضمنا 27 هزار تومان از طرف همسرم به این جانب به عنوان چشم روشنى و عیدى داده اند آیا خمس دارد؟
باسمه تعالى ؛ بخشش و چشم روشنى و عیدى خمس ندارد.
6. O آیا عیدى و پاداشى كه دولت به كارمندان مى دهد و به صورت پول نقد یا سكه آزادى است خمس دارد یا نه ؟
باسمه تعالى ؛ خمس ندارد.
7. O پولى كه انسان به نام فرزندش پس انداز مى كند و در صورت احتیاج ، از آن پول برداشته و دوباره به حساب فرزند مى گذارد، آیا باید خمس آن را بپردازد؟
باسمه تعالى ؛ اگر مناسب شاءن خود به فرزند بخشیده خمس ‍ ندارد.
8. O مبلغى بنیاد شهید و ارتش به خانواده شهدا مى پردازند آیا خمس دارد یا خیر؟
باسمه تعالى ؛ خمس ندارد.
9. O قطعه زمینى است كه براى تاءمین منزل خریدارى شده و فعلا تصمیم گرفته ایم این زمین را بفروشیم جهت خرید منزل ، ولى این پول به مقدار خرید منزل نیست . آیا مى توانیم تا هنوز سال مالى ما نرسیده پول زمین یا خود زمین را به همسر یا فرزندمان هبه كنیم یا نه ؟
باسمه تعالى ؛ هبه مانع ندارد، ولى اگر زمین از درآمد و حقوق بدون دادن خمس تهیه شده با فروش ، خمس پول آن را باید بپردازید، و همچنین اگر هبه خود زمین ، زاید بر شاءن یا براى فرار از خمس باشد، باید خمس زمین داده شود.
10. O كسى كه از پول خمس نداده اشیایى را بخرد و به خانواده خود ببخشد، چه حكمى دارد؟
باسمه تعالى ؛ با علم به وجود خمس در آن ، جایز نیست .
موضوعات مرتبط:
برچسب‌ها:
ادامه مطلب
نظرات()
نویسنده : محمدرضا برزگر
تاریخ : چهارشنبه 2 بهمن 1392

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

تبادل بنر مذهبی